ขั้นตอนการเรียนคิดวิเคราะห์

ขั้นตอนการเรียนคิดวิเคราะห์

ขั้นตอนการจัดกิจกรรมห้องเรียนคิดวิเคราะห์

  • ขั้นที่ 1 สำรวจพื้นที่เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ตามธรรมชาติอย่างน้อย 3 แหล่ง ทั้งกายภาพ ชีวภาพและวิถีชุมชน เช่น ป่า ภูเขา แม่น้ำ แหล่งทำการเกษตรแหล่งเสื่อมโทรม ศาสนา ศิลปวัฒนธรรม ศิลปะหัตถกรรมพื้นบ้าน
  • ขั้นที่ 2 แบ่งนักเรียนเป็นกลุ่มๆ ละ 5 – 10 คนไปสำรวจแหล่งต่างๆดังที่กล่าวมาให้แต่ละคนตั้งปัญหาด้วยตนเองโดยมีพี่เลี้ยงคอยให้คำแนะนำ
  • ขั้นที่ 3  แต่ละกลุ่มนำปัญหาของแต่ละคนมาเสนอในกลุ่มให้ส่วนรวมได้เห็นทั่วกัน แล้วให้นักเรียนแต่ละคนเลือกปัญหาของตนเองที่ชอบที่สุดมาหนึ่งปัญหา เขียนลงในกระดาษ
  • ขั้นที่ 4 ให้ผู้ที่มีปัญหาเดียวกันหรือคล้ายกันมาร่วมกันตั้งเป็นกลุ่มใหม่ 7-10 คน ถ้าเกินให้ตั้งกลุ่มใหม่ ในปัญหาเดียวกัน
  • ขั้นที่ 5 เมื่อแต่ละกลุ่มได้ปัญหาที่อยากหาคำตอบแล้วให้ตั้งสมมุติฐาน เพื่อตอบปัญหาดังกล่าวพร้อมทั้งออกแบบการทดลองหรือออกแบบการ สำรวจเพิ่มเติมแล้วนำเสนอให้ครูหรือพี่เลี้ยงพิจารณาตามความเหมาะสมและความเป็นไปได้เพื่อจัดเตรียมอุปกรณ์การ ทดลอง ตามที่กลุ่มต้องการ
  • ขั้นที่ 6 ออกสำรวจซ้ำเพื่อเก็บข้อมูลตามที่ออกแบบการทดลองทดสอบสมมุติฐาน ตามปัญหาที่สนใจ ซึ่งอาจเป็นปัญหาใหม่ที่เกิดขึ้นจากขั้นตอนที่ 5 แต่ไม่ได้เกิดขึ้นจากกลุ่มเดิม
  • ขั้นที่ 7 ทำการทดลองหรือทำการวิเคราะห์จากข้อมูลที่เก็บมาจากขั้นที่ 6 เพื่อสรุปผลว่าเป็นไปตามสมมุติฐานที่วางไว้หรือไม่
  • ขั้นที่ 8 นำผลการทดลองหรือสรุปผลจากการทดลองมาเสนอเพื่อให้ส่วนรวมได้ร่วมตัดสินว่าสนับสนุนสมมุติฐานหรือไม่โดยผู้รู้และวิทยากรจะช่วยกันพิจารณา ความสมเหตุสมผลของผลการทดลองหรือสรุปผลดังกล่าว ส่วนปัญหาอื่นๆ ในข้อที่ 3 ที่ยังไม่ได้เลือกทำ ให้ครูแยกปัญหาออกเป็น 3 ด้าน คือ กายภาพ ชีวภาพ และวิถีชุมชน แล้วพิจารณาว่าปัญหาใดควรตอบได้ ปัญหาใดควรนำไปทำโครงงาน และปัญหาใดควรนำไปทำวิจัย
  • ขั้นที่ 9 ประเมินผลการจัดกิจกรรมดังกล่าวทุกขั้นตอน
  • ขั้นที่ 10 รายงานผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้(การจัดค่าย)ทุกรายละเอียดตั้งแต่เริ่มต้นจนจบเป็น รูปเล่ม

ข้อสังเกต การตั้งสมมุติฐานและการออกแบบการทดลองครูส่วนใหญ่คิดเสมอว่าเด็กทำไม่ได้แต่เมื่อผ่านกิจกรรมการเรียนรู้ (กิจกรรมค่าย)จึงพบว่าเด็กสามารถทำได้เกินคาดที่เป็นเช่นนี้เพราะตำราบังความรู้ของครูจนหมด ในขณะที่เด็กยังไม่ถูกบังโดยตำรา


ผลที่เกิดจากการจัดการเรียนรู้ห้องเรียนคิดวิเคราะห์

  1. เปลี่ยนทัศนคติของครูโดยค่ายคิดวิเคราะห์บูรณาการแบบองค์รวม เพราะสิ่งที่เด็กอยากรู้ไม่สอดคล้องกับสิ่งที่ครูอยากสอนและสิ่งที่เด็กอยากรู้ก็ยังเป็นมุมมองสอดคล้องกับสาระของหลักสูตรสถานศึกษา การเรียนรู้จากปัญหาที่เด็กตั้งขึ้น จะดีกว่าครูเป็นผู้ตั้งปัญหา
  2. นำปัญหาที่นักเรียนตั้งจากห้องเรียนคิดวิเคราะห์บูรณาการแบบองค์รวมไป สู่ห้องเรียนและหลักสูตรปกติรวมทั้งโครงงานมีผลทำให้เด็กเกิดการอยาก เรียนรู้มากกว่าเดิมเพราะเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นจากความอยากรู้ของเด็ก
  3. จากห้องเรียนคิดวิเคราะห์บูรณาการแบบองค์รวมไปสู่วิถีชุมชน กิจกรรมการเรียนการสอนสัมพันธ์กับวิถีชุมชนและทำให้เด็กเห็นว่าการเรียน การสอนนี้เป็นอันหนึ่งอันเดียวกันกับวิถีชุมชนที่ปฏิบัติกันมา หลายอย่าง ได้เรียนรู้ศาสตร์ท้องถิ่น ศาสตร์พระราชา และเรียนรู้สู่ศาสตร์สากลต่อไป
  4. บูรณาการกับหลักสูตรการเรียนการสอนทุกรายวิชาทำให้โรงเรียนเป็น แหล่งถ่ายทอดอารยธรรมให้แก่ชุมชนอย่างเป็นรูปธรรม
  5. นำวิธีการสอนไปใช้กับโครงงานวิจัย IS ได้โดยให้ประเมินแบบ Clinical Test และติดตามผลกระทบที่เกิดขึ้นจากจัดกิจกรรมได้เป็นรูปธรรม